سعید ساربان

آینده

saeidlaw — Mon, 26 Dec 2011 22:21:00 GMT

نمی دانم پس از ماهها سکوت چه باید بگویم جز اینکه در سوز زمستان و تاراج خزان،شکوفه ای بر درختی نخواهد شکفت و برگی بر شاخه ای نخواهد رویید.

امروز ایمان من به آغاز فصل سرد و ادراک عینی هستی آلوده زمین پیوند خورده و نیک می دانم که این پایان آرمان نیک بختی است.

فرشته ی بال و پر شکسته ی شهر آتن با چشمان خسته اش به من و برادرم رسو می نگرد و با سکوتی معصومانه این گفته ی مشهور ولتر را در گوش زمان فریاد می زند :

" ما جهان را با همان زشتی و فساد که بازیافته بودیم ترک خواهیم گفت "

امشب رسو خاموش است و آه سرد خویش را از سر درد با باد برد تلفیق می کند.

گویی سر این ندارد تا مشعل فروزان آفتاب را دوباره در دلم بی افروزد و با شعر بهار،جان بی تابم را تسلی بخشد.

و در این میان ، ساربان،سرگردان است و نا باورانه قافله ی عمر خویش را در ظلمت شب به ناکجا آباد می برد .

به راستی نمی دانم که راه این تقدیر به سوی ستاره ی شمال و قطب یخبندان است یا به سمت خط استوا و چمنزار خوشبختی ؟

آیا می توان هنوز همچون هگل به فرجام تاریخ اعتماد کرد ؟

رسو همچنان خاموش است و من هرچند که مأیوسم امّا همواره معتقد خواهم بود که سرانجام داستان آفرینش، رسیدن روح تاریخ به دهکده ای در پشت کوههای نیک بختی است.

چون

خدا با ماست .

عناصر ژنوساید - حقوق بین االملل کیفری

saeidlaw — Sun, 20 Mar 2011 20:42:00 GMT

مقاله - حقوق بین الملل کیفری

..........................................................................................

عناصر ژنوساید و توسعه مفهوم

عدالت کیفری بین المللی

سعید ک الف ساربان*

******************

The Genocide's elements

and development of the notion of

International Criminal Justice

***********

Abstract :

The identification of the structure of genocide's elements ,is a very significant legal basis for whether or not a particular act can be considered as an act of genocide.in any event in order to serve the interests of justice,it is important for Law that the legal basis of the crimes could be well kown and implemented.in this respect,article 9 of statute of international criminal court,states that the elements of crime shall assist the court in interpretation and application of arts,6,7 and 8.

Whole of international criminal tribunals,such as International Criminal Tribunal for Rwanda,International Criminal Tribunal for the formerYugoslavia,International criminal court and even International court of justice (in the Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide-Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro)had an special attention as to diction and description of genocide's elements.

In this respect however,the existence of different legal attitudes towards genocide's elements is considerable as to development of the scope of Criminal and Public International Law.

This essay in its first part,has tried to reflect and explain the Procedures of international tribunals and in its second part,it has described the recent judgement of international court of justice towards genocide's elements,concerning to the case is mentioned above.the consequence of this essay has new valid legal argument on the necessity of a quasi contextual element or a state policy not only as an essential prerequisite for the occurrence of Genocide,but also as a potential factor for development of International Law.

Key words :

Actus reus - mens rea- dolus specialist -quasi contextual element-protected groups- Positive/negative criteria- subjective/objective approach.

..........................................................................................................................................

مقدمه :

در اصول و قواعد کلّی حقوق جزای عمومی،یک فعل یا ترک فعل هنگامی دارای وصف مجرمانه می گردد که دارای عناصر اساسی و متشکله ی جرم باشد.این عناصر،سازنده ی چهارچوب و ساختار وجودی جرایم بوده و به دیگر سخن؛هیچ جرمی بدون ثبوت عناصر مذکور تحقق نمی یابد و در صورت عدم وجود هر یک آنها دریک عمل یا ترک عمل ،هرگز آثار جرم بر آن مترتّب نخواهد شد.

عناصر متشکله ی جرم در تحقق همه ی جرایم ایفا کننده ی نقشی اساسی هستند.یعنی بدون وجود مشترک همه ی این عناصر در جرم؛ یک فعل یا ترک فعل،جنبه ی مجرمانه نخواهد یافت.این عناصر در سه گروه ؛ عنصر قانونی ، عنصر مادی و عنصر معنوی طبقه بندی می شوند.

منظور از عنصر قانونی این است که جامعه باید قبل از اینکه فعل یا ترک فعلی را جرم به شمار آورد،شهروندانش را از پرداختن به آن، با وضع و انتشار عمومی قانون نهی کرده و کیفری را برای مرتکبین اعمال خلاف قانون، مقرر کرده باشد .بنابراین وجود هیچ جرم و مجازاتی بدون وجود قانون مؤخر ممکن نیست*.

در عین حال مقصود از عنصر مادی نیز این است که فعل یا ترک فعل مجرمانه باید منصه ی ظهور و فعلیّت برسد و تا وقتی که در عالم خارج تحقق نیابد،به صرف بروز در ذهن اشخاص،قابل تعقیب نخواهد بود**.

امّا عنصر معنوی که گاهاً از آن تحت عنوان عنصر روانی*** نیز یاد می شود بدین صورت مصداق وجودی می یابد که عمل یا ترک عمل مجرمانه با علم و آگاهی ارتکاب یافته باشد.بر این مبنا فعل مجرمانه ای که نتیجه ی خواست و اراده ی فاعل نباشد،به دلیل عدم وجود عنصر روانی قابل مجازات نخواهد بود.

در این راستا هرچند تاکنون اساتید و پژوهشگران گرامی درمقالات و کتب ارزشمند خویش،در رابطه با شرح مبانی حقوقی عناصر متشکله ی جرایم بین المللی کمر همّت بسته اند امّا کوربختانه هنوز، سخن از تأثیر این عناصر در روند توسعه ی حقوق کیفری بین المللی و تحقق اهداف متعالیه ی آن در زبان پارسی به میان نیامده است.از این رو آنچه در این نوشتار از مطمح نظر خواهد گذشت ،بررّسی عناصر فوق الذکر در اصول حقوق بین الملل کیفری است که با تأکید بر رویّه ی عملی دیوانهای بین المللی به تحلیل نظری توسعه ی مفهوم عدالت کیفری بین المللی در چهارچوب عناصر ژنوساید می پردازد.

در این رابطه در بخش اوّل ؛بررسی مهمترین جرم بین المللی،یعنی نسل کشی یا ژنوساید ،از منظر عناصر سه گانه ی جرایم و رویّه ی قضایی بین المللی، در دستور کار قرار داشته و در فصل دوّم به تشریح رویکرد دیوان بین المللی دادگستری در توصیف عناصر این جرم در در دعواي بوسني هرزگوين عليه صربستان و مونته نگرو(یوگوسلاوی) و همچنین تحلیل مفهومی جدید در حقوق بین الملل کیفری به نام شبه عنصر برخاسته از شواهد و قراین**** پرداخته می شود.

لازم به ذکر است،علیرغم تلاش نگارنده در تحلیل دقیق عناوین این نوشتار به زبان پارسی، نظر به اینکه مطالب عنوان شده از بُعد نظری و عملی دارای پیچیدگی های فنّی بسیاری است و آراء پر مجادله ای را در رویّه ای غامض، برای شناسایی دقیق عناصر جنایت نسل کشی تشریح می کنند،انعکاس بخش های مهّم مواد،احکام و نظریّات مربوطه به زبان اصلی در پانویس اوراق،در جهت تبیین بهتر و روشن تر آن و همچنین ایجاد سهولت بیشتر برای خوانندگان گرامی در دسترسی به منابع، لازم به نظر می رسید.

..................................................................................................................................................................................

*- Nullum crimen,nulla poena sine lege

**- Actus reus

*** - Mens rea

****- Quasi Contextual Element

....................................................................................................................................

برای دریافت متن کامل مقاله ی فوق

به لینک زیر مراجعه بفرمایید

یا

http://sareban.persiangig.com/document/Genocide.pdf

برادرم رسو - بخش سوم

saeidlaw — Thu, 17 Feb 2011 23:29:00 GMT

برادرم رسو (۳)

برادر عزیزم؛

در آن هنگام که در ژرفنای جانم نا امیدی و حزن،هستی مرا به چالش کشیده بود،در ابتدای فصلی سرد و آغاز یأس تیره و غمناک آسمان،در آن زمان که آرزو داشتم تا در غروب خورشید ظلم،شاهد طلوع سیاه چاله ای از قلب خروشان کهکشان باشم،تو در منظر نگاه پر امیدت خاطر خسته ام را تسلّی دادی و فرجام داستان آفرینش را در پرتو اندیشه ات نیک دانستی .

اکنون در قلب زمستان،میدان التحریر قاهره، بهار آزادی را مبدّل به سیاهچاله ای ابدی برای همه ی مستبدّین و خودکامگان جهان ساخته است.

ژان خوبم تو در جان من ترانه ی سعادت انسان را زمزمه کردی و مرا مشتاق عدالت خواهی نمودی ،امروز برادر حقیرت،ساربان بیدلی است که در پیشگاه نگاه پر شور تو قافله ی عمر خویش را به سوی آرمان شهر اصالت بشری سوق می دهد.

تمدّن بزرگ آفریقا ثابت کرد که تحقّق رویای وحدت بشر و پایان دولتها با جانفشانی آن جوان سبزی فروش درتونس و پایمردی مردم مصر به زودی تجلّی خواهد یافت .عنقریب خواهد بود که عرصه ی آسمان از زاغ و زغن تهی گشته و بر فراز رنگین کمان سعادت انسان،فرشته ی عدالت پرواز روح انگیز و جاودان خویش را به تماشا گذارد .

برادر ، روزی از تندیس باشکوه تو در میدان التحریر پرده بر می کشیم و آن مکان را (( میدان آزادی کشور زمین)) می نامیم.

برادرم رسو-بخش دوّم

saeidlaw — Sat, 18 Dec 2010 15:28:00 GMT

توضیح : قسمت اوّل این نوشتار در ذیل این بخش مندرج شده است.

در آستانه ی فصلی سرد و در ابتدای درک هستی آلوده ی زمین، روان خویش را در فروغ شعر

زمستان ،اسیر می بینم و از دهشت تاراج خزان بر خویش می لرزم.

امروز روز اوّل دی ماه است و اهریمن فقر،ارگاسم مرگ را برای دخترک کبریت فروش به ارمغان آورده

میلیاردها سال است که این سیّاره ی خون آشام ،بر مخلوقات زمین ظلم می کند و گرمی آفتاب را با رقص مستانه اش در بیداد طبیعت از ایشان دریغ می دارد.

انسان هنوز در راه طبیعت به پیش می رود و قانون حاکم بر سعادت او،همچنان تنازع برای بقایی شوم و بی ثمر است. ژولیان آسانژ ،مدیر شریف وب سایت ویکی لیکس ثابت کرد که اصیل ترین دموکراسی های معاصر و حتی واحد های سیاسی در غالب کشورهای دمکراتیک ، تنها به تضمین منافع ملی خویش می اندیشند و در راه تحقق آن هیچ التفاتی به منافع مشترک بشری نخواهند داشت. پازیتیویزم کلاسیک در حقوق بین الملل، دشمن قسم خورده ی صلح و خواهر توامان خودکامگی است و آنجا که از اصولی رضایی سخن می گوید،داستان سرگردانی هزاران ساله ی اراده گرایی را در تاریکخانه ی پر پیچ و خم اذهان خشک اندیش بیان می دارد.انزوا،فقر،شرارت ، توحّش ،جنگ و هراسی پیوسته از خطر جابرانه ی مرگ،فرشته ی عدالت را در زندان دیوان اسیر کرده و خورشید حقیقت را قرنها در پستوی قلب بیدلان،به خاموشی کشانده است.

تمام مصائب بشری که برخواسته از غرایز فطری دولتمردان و منافع متعارض ملی ایشان است.بعبارت دیگر مادامی که ما معتقد به اصالت اراده ی منفرد و انکار اصالت جمع می باشیم ،ناقض قرارداداجتماعی و پیرو حاکمیت مطلق در یک توهّم بی اساس به نام اراده ی مطلق هستیم. جایی که یک قدرت مشترک اصیل و برخواسته از اراده ی عمومی جامعه جهانی وجود ندارد،حقوقی اصیل وجود نخواهد داشت و جایی که حقوق نباشد،اثری از عدالت نیست.

مخارج ارتش های جهان ، بمب های هسته ای و زرادخانه های نوین اماره ای است قاطع بر این مدّعا که هنوز توحّش بر تمدّن غالب است و باد خزان بر نیسم بهاران مستولی.

روح آزاد اندیش برادرم روسو به فردا امیدوار است تا شاید روزی قرارداد اجتماعی بر طبیعت غالب شده و کشور زمین با یگانه نظام حقوقی اش، آن بودجه های هنگفت را صرف اصالت بخشیدن به جامعه ی جهانی، مبارزه ی با اختلافات طبقاتی و برچیدن تمایز پایین و بالای شهر و شمال و جنوب جهان نماید.

اما من دلتنگ و نا امید، می دانم که برادرم قرن هاست زیر خروارها خاک خفته است و ارگاسم مرگ،عدالت خواهی جان پاکش را در روان آفرینش تلفیق کرده.

از شعر فروغ در روز اوّل دی ماه است که من راز فصل ها را می دانم و حرف لحظه ها را می فهمم.نجات دهنده در گور خفته است و خاک، خاک پذیرنده،اشارتی است به قهر طبیعت و خواهری که با تمام معصومیتش در زیر چکمه های زمان له شد...

نگاه کن چه برفی می بارد . برادر تو نیستی و من در فراقت ،در تعهّد به این آرمان مقدس و نجات دخترکان کبریت فروش،عاجزانه بر خویش می لرزم

اکنون با چشمی پر اشک و دلی پر خشم،با تمام وجود آرزو میکنم که ای کاش پیشگویی قوم مایا خرافه نباشد. ای کاش پایان جهان،هم اکنون در سال 2010 رقم خورده و تا پیش ازتحویل سال نو و آغاز کریسمس،عدالتی خروشان از قلب کائنات بیاید و منظومه ی خورشیدی و این سیّاره ی جنایتکار را،قبل ازبه پایان رسیدن چوب کبریت های دخترک،در تکنیگی¹ سیاهچاله اش ، به زندان ابد محکوم دارد.

...........................................................................................................................................

1-Singularity- The center of a black hole is referred to as a singularity, because it is a point where there is infinite gravitational force. Once matter or energy passes the event horizon, an invisible radius away from the singularity that is determined by the black hole's mass, it is impossible for even light to escape.

a- http://en.wikipedia.org/wiki/Black_hole

b- http://burro.astr.cwru.edu/stu/stars_blackhole.html

ادمه دارد

برادرم رسو ... ( بخش اوّل )

saeidlaw — Sat, 21 Aug 2010 22:14:00 GMT

توضیح مهم : احتراماْ نظر به اینکه یکی از وب سایت های هاستینگ فنی (www.tinypic.com ) که میزبان بخشی از تصاویر این وبگاه بوده است دچار نقص فنی و فیلترینگ شده است ممکن است تا بر طرف شدن این امر دسترسی به قسمتی از تصاویر برای شما مقدرو نباشد...

...........................................................

دیری است که ندای روانم را به گوش جان می شنوم تا سوار بر، ابر سبک بال خیال ، در آسمان آرمان شهر اصالت بشری ،بر پهنه ی بیکران کشور زمین هچو باران فرو ریزم .

هزارن سال است که مرزها از بطن ضمیر طبیعت ،بر تمدن ما عارض گشته اند و همچنان تفرقه ی شوم جدایی را بر آدمیان تحمیل می دارند اما هرگز نتوانسته اند مانع ازین باشند که ابری رحمت خویش را از دریایی دور ، از فراز آنها گذر داده و وجودشان را در سرود یکپارچگی باران ،بی اعتبار گرداند.

آن دولتمردان ساده دل و این میهن پرستان خشک اندیش را هرگز یارای آن نخواهد بود تا ازسفر پررحمت ابری که از دریای سرزمینیِ شان¹ برخواسته و به سوی کشوری محصور در خشکی روانه است اجتناب کرده ، باران را به نحو عدوان در خزانه ی آهرمن نشانِ منافع ملی خویش محبوس و آن را از بشریت دریغ دارند.

ما مردمان ملل متحد با الهام از ترانه ی هستی بخش باران،بنیانگذارارزشی نوین خواهیم بودکه انسان پرستی را جایگزین میهن پرستی و منافع مشترک بشری را جانشین و غالب بر منافع ملی خواهد ساخت.

سرانجام در بزرگترین کارزارِ تاریخ تمدن، هولناکترین دشمن صلح را که همانا مکتب حقوق بین الملل رضایی است از میان برداشته و آثار شوم ااراده گرایی را از پیکره ی مدنیت خویش خواهیم زدود. عنقریب است که دهکده ی جهانی ما چون جوامع بدوی بی هنجار نبوده و قدرت تنها وسیله ی تضمین بقاء و توجیهی برای جنگ ، تجاوز و استعمار نباشد.

روزی مقررات منشورسازمان مردمان متحد،مجالی را به صلاحیت های داخلی و حاکمیت های مطلق درونی نخواهند داد تا خود را خودمختار دانسته و با هنجار شکنی و نقض قواعد آمره به خود نام دولت مستقل بدهند و به تنها تن خویش در تعیین سرنوشت شهروندان، خودکامگی پیشه نمایند.

بی شک بند هفت ماده ی دوم منشور ملل متحد به پایان عمر خویش نزدیک می شود تا دیگر کسانی به خود اجازه ی این جسارت بزرگ را ندهند تا سخن از پوچی قاعده ی آمره گفته و ورود فرشته ی عدالت را به حوزه ی حقوق بین الملل،افسانه و خیالی موهوم بپندارند¹.

این آرمان گرایی نیست بلکه تدقیقی موشکافانه در توسعه ی حقوق انسانی است که سرانجام زورمندانِ ابر قدرت یا آنانی که مکاتب را ابزار چپاول ملتها قرار داده اند را در برابر روح پر شور برادرم ؛ رسو² و قرار داد اجتماعی اش تسلیم خواهد کرد.

آقای مایکل گلنون : اگر قرار بود با جهان همانگونه که هست رفتار می کردیم ،همچنان در مذلت توحش غرق و در خوی حیوانی خویش اسیر اراده ی سرگردان طبیعت بودبم.ما از هزاره های دور گذشته تا کنون با جهان آنگونه که مایل بوده ایم رفتار کرده ایم و زین پس نیز خواهیم کوشید تا به دکترین قاعده ی آمره ، تقدس و اعتباری بیشتر از پیش بخشیم.

بی تردید شما جهان را با همان زشتی و فسادی که بازیافته بودید ترک خواهید گفت و نسلهای آینده در مدرسه ی حقوق دانشگاه تافت ماساچوست ،از ایده ی خطرناک شما به نیکی یاد نخواهند کرد

چارز داروین ،هرگز نمی دانست که پس از میلیونها سال،نوادگانی از همو اریکتوس³ وجود آگاه را برای همیشه بر هستی سرگردان غالب کرده و دست طبیعت را مطیع اختیار و انتخاب خویش خواهند ساخت .آنان با نقض قانون ناعدالانه ی بقای اصلح 4 و حذف آثار نامیمون اجتماعی آن بساط همه ی نژاد پرستان دیوانه را بر خواهند چید و با تعمیم قرارداد اجتماعی از حوزه ی کشوری به حیطه ی جهانی، بنیانگذار یگانه حاکمیتی خواهند بود که اصالت جمع را بر هر فرد و کشوری رجحان می بخشد و قدرت نظام بین المللی خویش را در سایه ی یک پارلمانتاریسمِ آریستو- دموکراتیک ، با منافع مشترک بشریت توجیه می نماید.

در آینده نقشه ی راه را ترسیم و ادعای خویش را در نفی مبانی تفکر رضایی بودن حقوق بین الملل اثبات خواهم کرد. تجلّی ارده ی عمومی ملل متحد در قرارداد بین المللی اجتماعی مسجل خواهد شد.اینجا خط پایان دولت ها است. با من همراه شوید ...

......................................................................................................................................

1-Glennon-Michael-“De l’absurdité du droit impératife (Jus cogens)”-in Revue Général de droit international public-110(2006)-3,pp.529-536

ر ج همچنین به ترجمه ی مقاله ی مذکور به فارسی با عنوان "پوچی قاعده ی آمره در حقوق بین الملل" از دکتر صابر نیاورانی –مجله ی تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی-شماره 49- بهار و تابستان 88-صفحه 557

2- Jean-Jacques_Rousseau est un écrivain, philosophe et musicien genevois de langue française

3-Homo_erectus, or “upright man,” had a larger brain, flatter face, and taller body than earlier human species. Anthropologists believe that Homo erectus probably evolved in Africa and then spread to Asia. It lived from about 1.8 million years ago to as recently as 30,000 years ago.

4- Survival_of_the_fittest

........................................................................................................................................

ورود به صفحه اصلی سایت

سکوت آفتاب

International Norooz

دو مقاله جدید

saeidlaw — Tue, 03 Aug 2010 16:08:00 GMT

۱-

تحلیل ایرادات مقدماتی در پرتو رسیدگی های شکلی دیوان بین المللی دادگستری

*************

The Scrutiny of Preliminary Objections

in the light of procedural processes of the

International Court of Justice

***********

Abstract:

Every legal sisitems have rules which regulate the practice and procedure of their courts.in other word ,by means of procedural Law,a tribunal can enforce those rights and duties are concerned about the substantive Law.in this respect the most important task of procedural rules,is determination of the court's competence to determine that what type of a claim or dispute can be presented before a tribunal.

Nevertheless,there is a right to indication of preliminary objection for plaintiff, and under exceptional circumstances for applicant and even, the court to reject the claim before any further proceedings on the merits.

In this article,in the first section,the author has tried to explain the concept of preliminary objections in the extent of internal Law(Iran &France procedural Law)and then in the second section he has described the notion of preliminary objections in the scope of International court of justice and classified them as follow:

I- objection to Jurisdiction II-objection to admissibility of claims III-Objection to justiciability of a case.

Key words : Procedural proceeding,Preliminary objection,Jurisdiction,Admissibility,justiciability

برای دریافت متن کامل مقاله اینجا کلیک کنید

.......................................................................................................................................................

۲- مقاله ی دوّم

عنوان مقاله :

اتحادیه هبستگی آمریکای لاتین

(اتحادیه ی تجارت آزاد آمریکای لاتین )

the Latin American Integration Association-LAIA

in place of the Latin American Free Trade Association (LAFTA) established by the Montevideo Treaty concluded in 1960

فهرست مطالب

مقدمه ------------------------------------------------------------------------------------------- صفحه 2

فصل اول : روند تاسیس، اصول،اهداف و وظایف اتحادیه هبستگی آمریکای لاتین --- صفحه3

مبحث اول: نگاهی به اتحادیه از منظر تاریخی --------------------------------------------------صفحه 3

بخش اول : بررسی اتحادیه ی تجارت آزاد آمریکای لاتین از 1960تا 1980 -------------------- صفحه 3

بخش دوم : تغییرات در اساسنامه و تغییر نام اتحادیه تجارت آزاد امریکای لاتین به اتحادیه ی همبستگی آمریکای لاتین در سال 1980 --------------------------------------------------- صفحه 4

مبحث دوم :اصوال اساسی و اهداف اتحادیه و وظایف اعضا نسبت به آنها-------------- صفحه 4

بخش اول : روند ایجاد هبستگی های اقتصادی و ایجاد بازار مشترک ----------------------- صفحه 4

بخش دوم : رویکرد اساسنامه در همگرایی سیاسی کشورهای آمریکای لاتتین ----------صفحه 5

فصل دوم : اتحادیه همبستگی امریکای لاتین از منظر فنی و حقوقی ---------صفحه 5

مبحث اول :بررسی نوع شناسی با تیپولوژی سازمانها----------------------------- صفحه 5

بخش اول : اتحادیه از نوع سازمانهای همگرا یا همبستگی محور است ---------------صفحه 6

بخش دوم :اتحادیه سازمانی انحصاری از نوع باز است -----------------------------------صفحه 6

مبحث دوم : بررسی اتحادیه از منظر تشکیلات سازمانی و سایر جنبه های حقوقی آن ----- صفحه7

بخش اول : شخصیت ، مسوءلیت حقوقی اتحادیه ی همبستگی آمریکای لاتین-------------- صفحه 7

بخش دوم : شناخت ارکان اتحادیه و حوزه ی وظایف آنان---------------------------- صفحه 8

نتیجه گیری-------------------------------------------------------------------------------------صفحه 10

منابع ------------------------------------------------------------------------------------------ صفحه 11

مقدمه

در تاریخ جوامع بشری رویدادها و وقایع بیشماری را میتوان یافت که پیشرفت های مادی و معنوی بسیاری را برای بشریت به ارمغان آورده اند . پوشیده نیست که در قرون اخیر یکی از مهمترین و تاثیر گذارترین این وقایع گسترش روابط بین المللی و تصمیم ملل متحد به محفوظ نگاهداشتن نسلهای آینده از بلای جنگ ¹ و حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات و گسترش روزافزون سازمانهای بین المللی و توسعه ی دایره ی نفوذ حقوقی آنها نسبت به حاکمیت های سیاسی و ملی بوده است .

به هر روی با افزایش وابستگی متقابل کشورها ، روابط بین المللی چنان متحول شد که همکاری سازمان یافته ی آنها به عنوان ضرورت اساسی زیست بین المللِ ،اهمیتی غیر قابل انکار یافت و در این رهگذر سازمانهای بین المللی به عنوان ارگانیسم های فرا ملی برای حل مشکلات برخواسته از روابط بین الملل به یاری دولت ها شتافتند.

امروزه رشد کمی سازمانهای بین المللی از آنجا حیرت انگیز گشته که شمار سازمانها از تعداد تابعان اولیه ی حقوق بین الملل (دولتها ) بسیار بالاتر رفته است و بسیاری را به فردایی بهتر برای جهان امیدوار ساخته،چرا که روند توسعه ی سازمانهای بین المللی حکایت از آن دارد که مکانیسم های قبلی و سنتی اداره ی روابط بین المللی که قرن ها موجبات استثمار و استعمار ملل ضعیف و بر افروختن آتش جنگ های خانمان سوز گسترده ی جهانی رافراهم کرده بود،امروز قادر به اجابت نیازها و ضرورت های جامعه ی بین المللی نبوده و در حقیقت ، پدیده ای جز سازمانهای بین المللی که نمودی از همکاری نهادینِ میان دولتها هستند قادر به ایجاد انتظام و سازماندهی حقوقی میان کشورها و هدایت جهان به سوی مدینها ی فاضله ، نمی باشد .

در هر حال با توجه به مراتب فوق ،امروزه ، مطالعه و تحقیق در زمینه ی ضروت های نظام حقوقی بین الملل در مواجهه ی با فعالیت های رو به رشد سازمانهای بین المللی و تجزیه و تحلیل قوائد و اصول حاکم بر آنها،حائز اهمیت بسیار است ،از این رو در نوشتارِ پیش در روی نگارنده کوشیده است تا با امعان نظر در یکی از سازمان های بین المللی منطقه ای به نام اتحادیه ی تجارت آزاد امریکای لاتین ² ،به شرح و بررسی اجمالی آن بپردازد.

در این رهگذر ، نخست در بخش اول به شرح روند تاسیس، اصول،اهداف و وظایف اتحادیه ی فوق الذکر پرداخته و تدابیر اقتصادی و صلاحیت های عمومی آن را بررسی می نماییم

در بخش دوم هدف ما در شناخت این سازمان از منظر فنی و حقوقی است و کوشش بر این بوده است تا ابتداً به این پرسش اساسی پاسخ گفته شود که اتحادیه ی تجارت آزاد امریکای لاتین در طبقه بندی سازمان های بین المللی و نوع شناسی آنها ³ در چه جایگاهی قرار داشته و شخصیت حقوقی، مصونیت ها و مسولیت های آن،با توجه به معاهده ی 1980 مونتِ ویدئو ، بر چه شرایطی استوار است.

................................................................................................................................................

1- preamble,UN charter,1945

2- Latin American Free Trade Association (LAFTA) now known as the Latin American Integration Association

3- Typology of International organizations

.......................................................................................................................................

فصل اول

روند تاسیس، اصول،اهداف و

وظایف اتحادیه هبستگی آمریکای لاتین

مبحث اول : نگاهی به اتحادیه از منظر تاریخی

پس از تشکیل سازمان ملل متحد در سال 1945و نیاز روزافزون جامعه ی جهانی به تاسیس سازمانهای بین المللی بیشتر این حق برای کشورهای مناطق گوناگون جهان از طریق ماده ی 52 منشور سازمان ملل به رسمیت سناخته شد تا با ایجاد نهادهای منطقه ای به حفظ صلح و امنیت بین المللی در راستای اهداف منشور ، بپردازند .

در این راستا اتحادیه ی تجارت آزاد آمریکای لاتین در سال 1960 توسط شش کشور امریکای جنوبی و مکزیک تاسیس گشت . این اتحادیه از نوع سازمانهای بین المللی منطقه ای بود که با هدف گسترش همکاری اقتصادی بین کشورهای منطقه ی امریکای لاتین به وجود آمد و تسهیل تجارت درون قاره ای¹ را در سرلوحه ی اهداف خود قرار داد.

در این تجارت منطقه ای کالاهایی از قبیل گندم ، موز ، شراب و مشروبات الکلی ، احشام و چهارپایان گوشتی ، نقش اصلی را داشتند و در عین حال تجارت کالاهای صنعتی نیز هر روز افزایش می یافت

پس از گذشت دو دهه از عمر اتحادیه ی تجارت آزاد امریکای لاتین ، در سال 1980 ، دوازده کشور این منطقه با انعقاد معاهده ی جدید 1980 مونت ویدئو با قصد ارتقاء هماهنگی و توازن توسعه ی اقتصادی در آمریکای لاتین ، معاهده ی جدید را جایگزین معاهده ی سال 1960 کردند و نام اتحادیه ی تجارت آزاد آمریکای لاتین را به اتحادیه ی همبستگی آمریکای لاتین ،تغییر دادند².

این اتحادیه دوازده عضو دارد که عبارتند از 1- آرژانتین 2- بولیوی 3- برزیل 4 –شیلی 5- کلمبیا 6- کوبا 7- اکوادور 8- مکزیک 9- پاراگوئه 10-پرو 11- اروگوئه 12- ونزوئلا

در عین حال شانزده کشور هم از سراسر جهان، به عنوان ناظر در این اتحادیه عضویت دارند³.

.................................................................................................................................

1- Intracontinental Trade

2- The organization is officially known in Spanish as Asociación Latinoamericana de Integración (ALADI).

3- observer countries are: China, Costa Rica, Dominican Republic, El Salvador, Guatemala, Honduras, Italy, Japan, Nicaragua, Panama, Portugal, Russia, Romania, South Korea, Spain, and Switzerland.

.......................................................................................................................................

مبحث دوم :اصوال اساسی و اهداف اتحادیه و وظایف اعضا نسبت به آن

آنچنانکه در مقدمه ی معاهده ی 1980 مونت ویدئو آمده است ، اعضای اتحادیه با تعهد به پیشرفت تدریجی بیشتر ، در راستای نائل شدن به یک همبستگی اقتصادی در آمریکای لاتین گام بر میدارند .

هدف اساسی اعضا در این سازمان؛ تقویت دوستی و ایجاد پیوندهای ارتباطی است که اتحاد بین کشور های آمریکای لاتین را تضمین نماید.پیگیری این امربا ابزار اصلی آن یعنی ، یکپارچگی اقتصادی منطقه ای در آمریکای لاتین است.این یکپارچگی به روند توسعه ی اقتصادی و اجتماعی کشور های عضو سرعت بخشیده و استانداردهای بهتری را برای زندگی بهتر مردم این کشورها، تضمین خواهد کرد.

همکاری در توسعه ی هبستگی و تعاون ، کشورهای آمریکای لاتین را مجاب به ایجاد یک ناحیه ی اتلافی اقتصادی کرده است که اشتراک در مسوءلیت ها و منافع را در بطن خود دارد .

در این راستا ترفیع پروسه ی ارتقاء همگرایی و توازن توسعه ی اقتصادی کشورهای آمریکای لاتین از طریق تاسیس یک بازار مشترک منطقه ای¹ صورت می گیرد

رویکرد اصلی در اساسنامه ی این اتحادیه نائل شدن به تدابیری است که همکاری بین کشورهای در حال توسعه در ناحیه ی همگرایی آنها بر پایه ی اصول حقوق بین الملل و اصل برابری حاکمیت کشورها باشد.

تصمیمات اصلی در این اتحادیه مبتنی بر توافقات عمومی مبنی بر کاهش تعرفه های قیمتی و کم کردن یا حذف کاملِ موانع تجاری در تجارت های دو جانبه اند.

وظایف اصلی متعاهدین که در عهدنامه ی مونت ویدئو برشمرده شده اند عبارتند از الف) ترفیع و تنظیم تجارت متقابل ب) اعطای مزایای اقتصادی² ج) توسعه ی همکاری های اقتصادی و فعالیت هایی که منجر به تشویق به بسط و گسترش بازار مشترک خواهد شد .

تکامل اهداف نهایی این اتحادیه از طریق اعمال برخی از اصول مهم توسط کشورهای عضو ، متجلی خواهد شد

نخستین اصل پلورالیسم³ یا جمع گرایی سیاسی است که توسط اراده ی اعضای سازمان برای یکپارچه شدن و متحد گشتن آنها بر گوناگونی ها و تفرق های که از نظر سیاسی و اقتصادی بین آنها وجود دارد ،به کار بسته می شود .

اصل دیگری که اهمیت شایان توجهی دارد ، اصل رفتار متفاوت است . اعضای اتحادیه در هر موردی ، بین کشور ها از طریق فاکتور توسعه قائل به تفکیک میشوند و رفتار کلی آنان نسبت به کشورهای توسعه نیافته به وجهی است که در مناسبات خود از روش هایی بهره می برند که سود بیشتری را عاید کشورهای مذکور نمایند.

در نهایت عهدنامه با برشمردن اصولی دیگر ، نظر به پیشرفت مراحل همگرایی و بسط و توسعه ی بازار مشترک در منطقه ی آمریکای لاتین داشته است .

................................................................................................................................

1- Regional Common market

2- Economic Complementation

3- Pluralism = existence of different groups within society: the existence of groups with different ethnic, religious, or political backgrounds within one society.

پلورالیزم عقیده ای مبتنی بر لزوم دخالت کلی و عمومی نهاد ها و موسسات غیر دولتی (یا سازمانهای بین المللی ) در امر اداره ی کشور است

.......................................................................................................................................

فصل دوم

اتحادیه همبستگی امریکای لاتین از منظر فنی و حقوقی

مبحث اول :بررسی نوع شناسی با تیپولوژی سازمانها

اصولاً سازمان بین المللی نهادی است حقوقی که متشکل از دولت ها یا دیگر سازمانهای بین المللی بوده و جهت دستیابی به هدف و یا اهدافی مشخص ، به طور مداوم و برای زمانی نامحدود تشکیل میشوند و دست کم دارای یک ارگان برخوردار از اراده ی مستقل هستند و میتوانند تصمیمات لازم الاتباعی را بر اساس حقوق بین الملل اتخاذ نمایند .امروزه گستردگی و پیچیدگی اشتغالات سازمانهای بین المللی ، زمینه ی پیدایش سازمانهای بیشماری را فراهم آورده است .این سازمانها علیرغم برخوردار بودن از عناصر اساسی و ماهوی تعریف فوق ، از منظر صُوَر سازمانی واز نظر شکلی با یکدیگر تفاوت های قابل ملاحظه ای را دارند که این تفاوت ها معیاری برای تفکیک و تقسیم بندی سازمانهای بین المللی می باشد¹

در نخستین طبقه بندی ، سازمانهای جهانی در برابر سازمانهای منطقه ای قرار می گیرند ، در سازمانهای جهانی ، همه ی کشورها ورای حوزه ی سرزمینی و فرهنگی و نژادی خود ، میتوانند به عضویت سازمان مورد بحث در آمده و در ان مشارکت نمایند .اما سازمانهای منطقه ای معمولاً سازمانهایی هستند که در یک منطقه ی خاص از یک قاره ، تشکیل شده و فقط کشورهای واقع در آن منطقه با توجه به شرایط فرهنگی و اجتماعی یا ایدئولوژیک خاص ، توان عضویت در آن را خواهند داشت .

از منظری دیگر با امعان نظر در آیین پذیرش و ورود اعضای جدید به سازمان های بین المللی ، میتوان سازمانها را به دو نوع ؛ سازمانهای باز و بسته ، تقسیم بندی نمود .

سازمان باز به سازمانی اطلاق میشود که آیین ورود و پذیرش اعضای جدید در آن ، ساده و انعطاف پذیر بوده و درهای سازمان به روی همه ی دولت های متقاضی ، بدون وجود روند تشریفات خاص ، کاملاً باز است .بلعکس در صورت عدم وجود شرایط فوق در ورود به یک سازمان بین المللی ، آن سازمان از نوع بسته خواهد بود .

دیگر طبقه بندی ، مربوط به زمینه ی فعالیت یا اهداف مورد تعقیب سازمان بین المللی است ،که سازمانهای سیاسی را از سازمانهای حقوقی ، مشخص کرده و آنها را از هم تفکیک می نمایند ،مثلاً سازمان ناتو که سازمانی سیاسی با هدف همگرایی نظامی است و سازمان ملل متحد که سازمانی حقوقی – سیاسی است و هدف اصلی آن حفظ صلح و امنیت بین المللی است.

اما آخرین طبقه بندی در چگونگی کارکرد و ماهیت وظایف و اختیارات اعطا شده به سازمان می باشد.بر این اساس سازمانهای بین المللی را میتوان به دو دسته تقسیم کرد. نخست سازمانهای همبستگی محور² هستند که بر مبنای حفظ منافع کلی بشری ادامه ی حیات می دهند این سازمانها حاکمیت سیاسی کشورهای عضور را دستخوش اهداف خویش ساخته و به تدریج با کمرنگ کردن اعتبار مرزهای سیاسی و منافع ملی دول عضو، به نفع جامعه ی بین المللی و منافع بشری ،حاکمیت های ملی را به سمت تشکیل یک کنفدراسیون و در نهایت ایجاد یک فدراسیون ،سوق می دهند . اما قسم دوم سازمانهای همکاری محور³ می باشد . اساس فعالیت این سازمانها بر پایه ی برابری داده و ستاده است و بیشتر به تصحیح همکاری بین دولتها می پردازند.این نوع از سازمانها به ندرت و به طور استثنائی اختیار وضع نرم ها یا هنجار های اجباری را دارند ولی در عین حال قوائد برخواسته از این سازمانها ،توانایی برابری با حاکمیت های داخلی کشورهای عضور را نخواهد داشت.

با توجه به توضیحات فوق ،در گفتار بعد به تحلیل اتحادیه ی همگرایی آمریکای لاتین از این منظر پرداخته می شود.

............................................................................................................................................................................

1- شایان ذکر است که شمول واژه سازمان بین المللی در معنای عام و تقسیم بندی آنها ، بسیار گسترده تر از آن است که در تعریف فوق جای گیرد ، معذالک تذکر این نکته ضروری است که محور بحث ما منصرف از سازمانهای بین اللمللی غیر دولتی یا تقسیم بندی های مبتنی بر عناصر ماهوی است .

2 – Integration- org

3 – Cooperation- org

.......................................................................................................................................

بخش اول :

اتحادیه از نوع سازمانهای همگرا یا همبستگی محور است

در نگاه نخست ،نام جدید سازمان¹ ، همگرا محور بودن آن را به ذهن متبادر می نماید . در عین حال روح کلی برخواسته از اساسنامه و وظایف اعضاء در قبال اتحادیه و در عین حال تاکید صریح معاهده ی 1980 مونت ویدئو به اصل پلورالیزم و همگرایی در ماده ی سوم ، جای هیچ شکی را باقی نمیگذارد که سازمان مورد بحث ما در نوع شناسی سازمانهای بین المللی، در طبقه ی سازمانهای همبستگی محور قرار میگیرد²

بخش دوم :

اتحادیه سازمانی انحصاری از نوع باز است

از آنجا که درهای ورود به این سازمان فقط برای کشور های منطقه ی آمریکای لاتین باز است ، این سازمان از نوع انحصاری می باشد ولی در عین حال برای ورود اعضای جدید به این اتحادیه تشریفات پیچیده و بغرنجی وجود ندارد و کشور متقاضی عضویت پس از تصویب شورای ویزران ، به عضویت این سازمان در می آید ³

................................................................................................................................................

1- Latin American Integration Association

2- Article 3 of 1980 MONTEVIDEO TREATY : In the implementation of the present Treaty and the evolution towards its final objective, member countries shall bear in mind the following principles:Pluralism, sustained by the will of member countries to integrate themselves, over and above the diversity which might exist in political and economic matters in the region;and so on

3- Article 58 of 1980 MONTEVIDEO TREATY: Upon its entry into force, the present Treaty shall remain open for accession to those Latin American countries which may so request. Acceptance of such accessions shall be adopted by the Council.The Treaty shall enter into force for the adherent country thirty days after the date of its admission.

.......................................................................................................................................

مبحث دوم :

بررسی اتحادیه از منظر تشکیلات سازمانی و سایر جنبه های حقوقی

هر سازمان بین المللی با توجه به کارکردها و اشتغالات خود، ارگانهای مختلفی را در بطن خود تشکیل می دهد.به لحاظ حقوقی میتوان ارگان را رکنی تعریف کرد که از طرف نهاد ذی ربط ، تصمیماتی را اتخاذ و اقداماتی را اجرا می نماید¹ ،لیکن دست کم هر سازمان بین المللی باید دارای یک ارگان ثابت باشد . و وجود همین عنصر ، مشخصه ی استقلال اراده و عمل سازمان از دولت های عضو و وجه تمایز آن از یک کنفرانس بین المللی می باشد.

ارگان های سازمان های بین المللی هر کدام دارای وظایف معینی هستند که بر اساس سند موءسس ، مصوبات و یا در رویه ی سازمان برای آنها در نظر گرفته شده اند .این ارگانها، بافت و ساختار متفاوتی دارند، برخی متشکل از نمایندگان دولت های عضو هستند و برخی دیگر متشکل از افرادی هستند که قطع نظر از ملیتشان ، با سازمان رابطه ی اداری دارند.

از جمله ارگانهای دسته ی اول میتوان از مجامع عمومی کلیه ی سازمانهای بین المللی یاد کرد که اصولاً تمام اعضای سازمان در آن نماینده دارند و تصمیم گیری در مورد مهمترین مسائل یا کنترل دیگر ارگانها به آنها واگذرا شده است .²

بخش اول :

رهیافت شخصیت ، مسوءلیت و مصونیت های حقوقی در اتحادیه ی همبستگی آمریکای لاتین

نکته ی حائز اهمیت دراین باب شخصیت حقوقی سازمانهای بین المللی در نظام های داخلی و نظام حقوقی بین المللی میباشد.

هرچند بر خلاف نظام حقوق داخلی ، در حقوق بین الملل قانونی مدون برای دارا شدن شخصیت حقوقی و آثار و تبعات ناشی ار آن وجود ندارد ،معذالک این امر مانع از آن نشد که سازمانهای بین المللی با تکیه بر اسناد و رویه های بین المللی از شخصیت حقوقی در نظام های ملی و بین المللی برخوردار شوند.

بنابراین ازآجا که شخصیت حقوقی سازمانها ، منشاء ایجاد حق و تکلیف برای ایشان است ،میتوان آن را به عنوان مهمترین عامل تاسیسی هر سازمان بین المللی قلمداد کرد.اما پوشیده نیست که ریشه ی این شخصیت حقوقی بین المللی سازمانها را باید در سند موءسس آنها جستجو کرد ،ازیرا که سازمانها مخلوق دولت های عضو خود هستند و به دیگر سخن این سند موسس سازمان است که صراحتاً نه فقط شخصیت سازمان را محرز می نماید،بلکه با ایجاد وظایف و اختیارات معین ، محدوده ی آن را نیز ترسیم می نماید.در هیمن راستا اساسنامه ی سازمانهای بین المللی اصولاً به چنین اموری تصریح کرده اند که اتحادیه ی همگرایی امریکای لاتین نیز از این قاعده مثتثنی نمی باشد .³

در عین حال ،هرچند که حقوق حاکم بر روابط میان دولتها و سازمانهای بین المللی عموماً حقوق بین الملل است ،لیکن این بدان معنا نیست که روابط میان آنها،هیچگاه تحت سیطره ی حقوق ملی کشور ها نباشد،بدیهی است که سازمان چه به لحاظ محل استقرار و چه از حیث فعالیت ها و اشتغالات خویش تا حد زیادی به کشورها متکی هستند . سازمانها ناچارند تا برای تامین نیازهای خود در فضای حقوق ملی کشورها نیز به اعمال حقوقی مختلف مبادرت ورزند و بر نظام حقوقی کشور ذی ربط گردن نهند .

پس آثار شخصیت حقوقی سازمانهای بین المللی در نظام های داخلی ، از این لحاظ قابل بررسی و ملاحظه می باشد که کلیه ی مسولیت ها و حقوق و تکالیف سازمان را در نظام حقوقی داخلی کشورِ مقر از آن سرچشمه گرفته و مزایا و مصونیت های مهمی را برای سازمان به ارمغان می آورد .

........................................................................................................................................................................

1 - M.virally ‘ unilateral acts of international organization’ his editorial on www.Internationallaw.com

2- لازم به ذکر است که اعمال تمام ارگانهای سازمانهای بین المللی ،قطع نظر از ساختار و منشاء ایجاد آنها،به منزله ی اقدامات خود سازمان است زیرا سازمان بدون آنها فاقد هرگونه هویتی است

3 – 1980 Treaty of Montevideo - CHAPTER VIII: Legal status, immunities and privileges- Article 52: The Association shall be endowed of complete legal status and specially of the capacity:

To contract;
To acquire such movable and immovable property indispensable to carry out its objectives and to dispose of it;
To file suits; and
To keep funds in any currency and effect the necessary transfers.

.......................................................................................................................................

مزایا امتیازات ویژه ای هستند که به اشخاص خاص اعطا می شود و عموم از آن محروم اند ،مثل معافیت از پرداخت مالیات مستقیم و عوارض گمرکی به دولت مقر یا محل فعالیت سازمان.مزایا و مصونیت های دیپلماتیک ، ضرورت کارکردی سازمان¹ درنظام داخلی است که دولتها به صورت یک طرفه به سازمان ها اهدا می نمایند ، چرا که نیاز سازمانهای بین المللی به حمایت ، محور اصلی قواعد و مقررات ناظر برمزایا و مصونیت سازمان ها است.

منبع اینکه چه مزایا و مصونیت هایی باید اعطا شوند و در مورد چه کسانی آنها قابل اعمال هستند و در چه شرایطی سازمان میتواند از این مزایا و مصونیت ها صرف نظر کند ، در اساسنامه ی سازمان خواهد بود².

بخش دوم :

شناخت ارکان اتحادیه همگرایی آمریکای لاتین و حوزه ی وظایف آنان

معاهده ی 1980 مونت ویدئو در ماده ی 28 از ارکان اصلی اتحادیه نام برده ³ و در مواد بعد به شرح وظایف و اختیارات آنها پرداخته است .

بخش های سیاسی اتحادیه عبارتند از

الف – شورای وزاری امور خارجه

ب – کنفرانس ارزیابی و همگرایی

ج – کمیته ی نمایندگان

شورای وزرای امور خارجه عالی ترین رکن اتحادیه است که مسولیت اتخاذ همه ی تصمیماتی که مربوط به سیاست های پروسه ی اتلاف اقتصادی است را دارد . برخی از وظایف اساسی شورا عبارتند از ؛

1– صدور و انتشار قواعد عمومی با قصد اینکه به صورت بهتری اهداف اتحادیه را از قبیل هماهنگی در توسعه ی روند همگرایی و یکپارچگی ، تحقق بخشد.

2 – بررسی نتایج وظایف و اعمال انجام یافته توسط اتحادیه .

3 – پذیرش تدابیر اصلاحی در حوزه های چندجانبه .

4– دادن راهنمایی و توصیه به ارکان دیگر اتحادیه در رابطه با انجام وظایف آنها

5 – ایجاد قواعد اساسی برای تنظیم روابط اتحادیه با دیگر سازمانهای بین المللی ، منطقه ای و آژانس های بین المللی .

6- دادن نمایندگی و اختیار به دیگر ارکان سیاسی ، برای تصمیم گیری در موضوعات خاصی که می تواند منتهی به اجرای بهتر اهداف اتحادیه گردد

7- پذیرش ورود اعضای جدید

9- تعیین دبیرکل و غیره

.......................................................................................................................................

1- سید قاسم زمانی – حقوق سازمانهای بین المللی – انتشارات شهر دانش 1384- فصل نهم ؛مصونیت های سازما نهای بین المللی – صفحه 234 – Functional Necessity

2 - 1980 Treaty of Montevideo - CHAPTER VIII: Legal status, immunities and privileges : Article 53: Representatives and other diplomatic officers of member countries accredited before the Association, as well as international officers and advisers of the Association, shall be endowed of diplomatic immunities and privileges and such other rights necessary for exercising their duties within the territory of member countries.The Association shall draw up an agreement with the Government of the Eastern Republic of Uruguay in order to determine the privileges and immunities to which the Association, its bodies and its international officers and advisers shall be entitled.

3- Article 28: The political bodies of the Association are:

The Council of Ministers of Foreign Affairs (referred to as the "Council" in this Treaty);
The Evaluation and Convergence Conference (referred to as the "Conference" in this Treaty); and
The Committee of Representatives (referred to as the "Committee" in this Treaty).

.......................................................................................................................................

کنفراس ارزیابی و همگرایی رکن دیگر سازمان است که با نمایندگان تام الااختیار اعضاء ، به صورت منظم هر سه سال یک بار به درخواست کمیته ی نمایندگان ، تشکیل جلسه می دهد اما این امکان نیز وجود دارد تا به صورت فوق العاده، تشکیل جلساتی را بدهد. کنفرانس در نشست هایی که با حضور همه ی اعضاء باشد مبادرت به اخذ تصمیم می نماید.اصلی ترین وظیفه ی کنفرانس ، ارتقاء فعالیت هایی است که منجر به بسط و گسترش حوزه ی همگرایی اقتصادی می شوند.همچنین رعایت وظایفی که از جانب شورا بر عهده ی کنفرانس قرار داده شده را نیز باید بر موارد فوق افزود .کنفرانس مذاکرات بین اعضا را تشویق کرده و پیشترفت و ترقی اهداف سازمان را ارزیابی میکند. در عین حال کنفرانس ، دارای وظایف اساسی دیگری نیز هست که در ماده ی 33 معاهده ی 1980 مونت ویدئو برشمرده شده است ¹.

رکن دیگر اتحادیه کمیته ی نمایندگان است که یک رکن دائمی سیاسی است و وظیفه ی اصلی آن تضمین اجرای صحیح خط و مشی و مقررات سازمان است . دیگر وظایف این کمیته عبارتند از : استمرار بخشیدن به فعالیت هاییی که منجر به پروسه های جدید همگرایی میشوند ، تشویق همه ی اعضاء در مشارکت در رسیدن به یک توافق در حوزه ی منطقه ای برای حذف تعرفه ها ی گمرکی و غیره. پذیرش تدابیر ضروری برای اجرای معاهده ی 1980 مونت ویدئو وهمه ی اصول مکمل آن .اجرای وضایفی که از جانب شورا و کنفرانس به این کمیته محول می شود . ارائه ی پیشنهاد هایی مبنی بر چگونگی حل مشکلات به کشور های عضور و مسائلی که برخواسته از عدم رعایت برخی از اصول و قواعد عهدنامه ی اخیر میباشد .تقدیم گزارش از فعالیت های خود به شورا و غیره...

اتحادیه دارای یک دبیرخانه است . دبیرخانه بخش فنی و اداری سازمان است که مسولیت آن با دبیر کل است . دبیر کل برای مدت سه سال توسط شورای وزا انتخاب میشود وارزیابی و تحقیق در زمینه های فعالیت ها و طرح های پیشنهادی را به عهده دارد.

همچنین بر مبنای ماده ی 42 اساسنامه ی اخیر ، اتحادیه می تواند با توجه به نیاز خود ، در زمینه های مشاوره و رایزنی ، ارزیابی و پشتیبانی های فنی ، مبادرت به تاسیس ارکان فرعی² جدید بنماید. .

اتحادیه یک سازمان دائمی است که مدت انقضاء نداشته و فعالیت هایش همیشگی بوده ³ ومقر آن در شهر مونت ویدئو ، کشور اروگوئه می باشد.

.....................................................................................................................................................

1- Article 33: The Conference shall have the following powers:

a. To examine the operation of the integration process in all its aspects and the convergence of partial scope agreements through their progressive multilateralization, as well as to recommend the Council the adoption of multilateral scope corrective measures;

b. To promote actions of broader scope regarding economic integration;

c. To periodically review the implementation of differential treatments, taking into account not only the evolution of the economic structure of the countries and consequently their degree of development, but also the effective use made by beneficiary countries of the applied differential treatment, as well as of the procedures aimed to improve the implementation of such treatments;

d. To evaluate the results of the system in favour of countries at a relatively less advanced stage of economic development and adopt measures for its more effective application;

e. To carry out multilateral negotiations to determine and deepen the regional tariff preference;

f. To foster negotiation and conclusion of regional scope agreements, wherein all member countries participate, which refer to any matter pertaining to the present Treaty, as per precepts of article 6;

g. To comply with all the tasks entrusted to it by the Council;

h. To commend the Secretariat such studies as it deems convenient; and

i. To adopt its own Rules of Procedure

2- Auxiliary bodies

3- Article 62: The present Treaty shall have an indefinite duration

.......................................................................................................................................

نتیجه :

هرچند جامعه ی بین المللی هنوز با ارگانیزه شدن ، فاصله ی بسیار دارد و این جامعه به لحاظ سازماندهی فاقد تمرکز قدرت ،بدون سلسله مراتب و عاری از قانون اساسی است که بر اصل همکاری مبتنی می باشد نه اصل تبعیت ، با وجود این نمی توان منکر مشارکت فزاینده ی سازمانهای بین المللی در حیات بین المللی بعنوان واقعیت انکار ناپذیر جهان معاصر شد. کثرت سازمانها و تنوع و گستردگی آنها تقریبا به تمام عرصه های بین المللی رسوخ کرده و به تعبیری سرنوشت بشر به نحو روز افزونی تحت تاثیر فعالیت های سازمانهای بین المللی قرار گرفته است .در این بین سازمانهای منطقه ای که برآیند وابستگی متقابل دولتهای یک منطقه ی جغرافیایی با یکدیگرند ، با درنوردیدن حوزه های سنتی و نفوذ در قلمروهایی مانند مرزهای سیاسی و حاکمیت مطلق داخلی و غیره ، توانسته اند نوید آینده ای روشن و صلح و ثباتی دائم را برای مردم جهان ، بدهند.

در این رهگذر با نگاهی آرمانگرایانه ،پیدایش سازمانهایی ماننداتحادیه ی همگرایی کشورهای آمریکای لاتین یا اتحادیه ی اروپا و نوید تبدیل شدن جهان ما را در آینده ، به یک کنفدراسیون و در نهایت فدراتیو بین المللی میدهد.

بیشک روزي فرا رويمان خواهد رسيد كه خورشيد بر سرزميني يكپارچه و بدون مرز به نام كره زمين ، نگاههاي سرشار از مهر خويش را بر انسانِ والايي فروريزد كه بر واژگان مخوفِ جنگ و فقر و ظلم و ستم - استعمار و استبداد و استثمار - نژاد و منافع ملی ، خط قرمز كشيده و حتي در لغتنامه ي هايش اجازه ي درج معني اين كلمات شوم را نخواهد داد ، چرا كه آنها را ننگي بزرگ بر پيكره ي تمدن ، شرافت و انسانيتِ مقدس خويش مي شمارد .

به زودي نوادگان ما ، فروغ ِ برادري و برابري و مساوات و صلح را در همه ي ابناء بشر در سايه ي يك پارلمانتاریسم بين المللي به تماشا مي نشينند و بر گورهاي كهن و هموار ما ، نهال عشق مي كارند .

مردن چه بي معنا ميشود وقتي كه روحِ اميد درمي يابد كه مرگ فقط براي اجزاء است و گرچه ما از اجزا هستيم و مي ميريم ، اما حيات كل را مرگي نخواهد بود و روزي فرزندانمان اين سياره خاكي را دهكده ي سعادتِ انسان ، نام خواهند داد .

سه هزار سال پيش به ذهن پدران ما رسيد كه انسان مي تواند پرواز كند، مرد شجاعي به نام ايكاروس به بالهايي كه با دستان پدرش ساخته شده بود اعتماد كرد و آنها را بر خود بست و خواست پرواز كند ولي به دريا افتاد و اسير مرگ شد . اما حيات هرگز نمُرد و گستاخانه اين آرزو را ادامه داد . قرن ها بعد روح پر شوري به نام لئوناردو داوينچي آمد و در ميان طرح ها و رسم هاي خود يك ماشين پرواز را كشيد و بر حاشيه اش خطي نوشت كه مانند زنگ در حافظه ي تاريخ صدا ميكند (( اينجا بايد بالها را قرار داد )). لئوناردو موفق نشد تا مرگ بر او چيره گشت اما زندگي به اين رويا ادامه داد. نسلها گذشت و مردم گفتند انسان نبايد پرواز كند چون به جای بال ، دست دارد .اما سرانجام زندگي با برادران رايت پرواز كرد و حيات ، پس از سه هزار سال صبر و استقامت به آسمان رسيد .

فرد شكست ميخورد اما زندگي پيروز ميگردد . فرد مي ميرد ولي زندگي بي آنكه خسته و نوميد شود به راه خود ادامه ميدهد و به شوق مي آيد ، نقشه مي كشد و مي كوشد؛ بالا ميرود و به مقصد ميرسد و روزي در دهكده ي كوچكِ زمين دیگر مرزی را بر جای نخواهد گذاشت¹

............................................................................................................................................................................

1-The world without Borders… www.Sareban.org/8805.aspx

.......................................................................................................................................

منابع :

1-1980 Treaty of Montevideo ...

با احترام

سعید ساربان

International Norooz

saeidlaw — Sat, 20 Mar 2010 00:00:00 GMT

تقدیم به آتنا

بهاران موسم نیکبختی درختانی است که شعر فروغ را نادیده انگاشتند و هرگز ایمانی به شوکت دروغین آن فصل سرد نیاوردند !

اکنون نسیم بهار در جان خسته ام بزرگترین حقیقت هستی را زمزمه میکند و میگوید " خزان گذشت و زمستان سرد در زیر چکمه های زمان له شد و بهار ، این تنها فرزند خلف آن مه بانگ پر عظمت¹ ،امروز در انفجار عظیم طبیعتش ،راه سپید سعادت را از اعماق روان کهکشان عشق² بر کیهان بیکران عرضه میدارد .

و اکنون این منم

مردی پایدار

در ابتدای درک پاکی هستی زمین

و رقص آبی و پر مهر آسمان

ساربانی که از کنار درختان سبز می گذرد و به حکمت جفت گیری دوباره ی گلها و شاخه های استوار پر شکوفه می اندیشد .

امروز روز اول فروردین ماه است و من راز فصل ها را میدانم

و حرف لحظه ها را میفهمم .

نجات دهنده در آسمان بیدار است

و خاک ،خاک پذیرنده ، اشارتی است به سوی سرسبزی .

در جهانی که به لانه ی کنجشک ها مانند است اکنون پرنده ی مادر بر روی تخمهای کوچک خود خفته و پدر در حالی که صدای تنفس جوجه ها را در ذهن خود تجسم می کند آنچنان شورانگیز می خواند که در تلفیق آوازش با صدای پای آب، جوانه ها باز میشوند و آفتاب با دست نوازشش معجز سپید برف را از سر کوه می رباید .

من از دشتی می آیم که از بستر هم آغوشی شقایق هایش ، آیات عشق بر کائنات لایتناهی وحی میشود...

ای عاشقان زمین ، بیشک بهار سرانجام دیوارهای جدایی و افتراق را از جهان بر خواهد چید و سازمان دول متوحش را به یگانه حاکمیت ملل متمدن بدل خواهد داشت !

..................................................................................................................................................................................

۱- بیگ - بنگ

۲- کهکشان راه شیری

......................................................................................................................................

خبر - با تصویب یک قطعنامه در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک،

«عید نوروز» به عنوان روز بین المللی « نوروز و فرهنگ صلح در جهان» به رسمیت

شناخته شد.

این قطع نامه به شش زبان رسمی سازمان ملل ترجمه شده و از اوایل آذرماه 88 در اختیار کشورهای عضو سازمان ملل قرار گرفت.پس از آن رایزنیهای گسترده ای با کشورها برای نیل به حمایت عمومی اعضا سازمان ملل از این قطعنامه آغاز شد.این رایزنیها سی ام بهمن ماه به پایان رسید و بدین ترتیب متن قطعنامه آماده معرفی و تصویب مجمع عمومی سازمان ملل گردید و مجمع عمومی سرانجام در چهارم اسفند ماه قطعنامه «روز بین المللی نوروز» را در چارچوب ماده 49 در دستور کار خود قرار داد و تحت عنوان «فرهنگ صلح» به تصویب رسانید.این قطعنامه در 17 بند مقدماتی وپنج بند اجرایی تنظیم شده است. بندهای اجرایی این قطعنامه به شرح زیر هستند:
1 - شناسایی اول فروردین ( 21 مارس) به عنوان روز بین المللی نوروز
2 - استقبال از تلاشهای کشورهایی که نوروز را گرامی می دارند در جهت حفظ و توسعه فرهنگ و سنتهای نوروزی.
3 - تشویق سایر کشورها به آگاه سازی در مورد نوروز و سازماندهی مراسمی در بزرگداشت نوروز به طریق مقتضی.
4 - درخواست از کشورهایی که نوروز را گرامی می دارند برای پژوهش پیرامون تاریخ و سنتهای نوروزی با هدف انتشار آگاهی در مورد میراث نوروز در میان جامعه بین المللی.
5 - دعوت از کشورهای علاقه مند، نظام ملل متحد، کارگزاریهای تخصصی ملل متحد بویژه یونسکو، صندوقها و برنامه های ملل متحد، سازمانهای بین المللی و منطقه ای و سازمانهای غیر دولتی برای شرکت در مراسم نوروزی

متن اصلی قطعنامه

........................................................................................................................................

سکوت آفتاب مهم

ورود به صفحه اصلی سایت

سكوت آفتاب

saeidlaw — Thu, 30 Jul 2009 22:06:00 GMT

تقدیم به یار مهربانم آتنا

جهانیان همه گر منع من کنند از عشق

من آن کنم که خداوندگار فرماید

.................

بوی جوی مویان آید همی یاد یار مهربان آید همی

ریگ آموی و درشتی های او زیر پایم پرنیان آید همی

خیز تا خاطر بدان ترک سمرقندی دهیم

کز نسیمش بوی جوی مولیان آید همی

زین پس میخواهم ثابت نمایم فلسفه بدون عشق بی معنا است و ساربان نخستین فیلسوف عاشق خواهد بود .میخواهم گفتار و عقاید پیشین خود را به صراحت نقض کرده و اعلام دارم که بدون انزاوا و تجرد نفس نیز فلسفه تحقق می یابد. روزی اثبات می نمایم که عشق، تنها فداکاری در راه بقاء نوع و نیرنگ آن اراده ی آواره، در تضمین تولید نیست، گاهی عشق آیین مقدسی است که شرافت و جوانمری ما را می سنجد تا وجود آگاه را بر هستی سرگردان غالب گرداند.

استاد آرتور شوپنهاور از فروتنی بیزار است و تواضع را دروغ و نیرنگی بزرگ در معرفی خود به دیگران می پندارد ، اما جهان باید بداند که من در مقام عشق از وی بالاترم چون بر شانه های استوار بینش او ایستاده ام و امروز میدانم که بیشک خلاف راه صواب است و نقض رای اوالالباب ، که زبان سعدی در کام عزلت باشد و قلب پر شور ساربان در شام غفلت.

بزرگی گفته است که ما جهان را با همان سیاهی و فساد که باز یافته بودیم ،ترک خواهیم گفت ولی این دلیلی نیست تا من رسالت خویش را که همانا نبرد با ظلمت است ،از یاد برده و از افروختن شمع جان تاریک ام برحذر باشم ، گاهی چون شمع از آزادگی ام به ستوه می آیم اما بگذار تا با اطمینان از سرنوشت خویش، در وفای عشق ، مشهور خوبان باشم و آنگاه که به پایان خود می رسم ،جز روشنایی عشق از من یادگاری در این گنبد دوار نباشد باقی .

آری من نمیفهمم ،اما تو باید بفهمی که فیلسوفان نافهم ترین مردان تاریخ اند چرا که اگر می فهمیدند هرگز نمی فهمیدند و جهان را چون تو با همان سیاهی و فسادی که باز یافته بودند ،به حال خویش رها میکردند و می رفتند .

بیشک عشق همان جام زهری است که سقراط نوشید و به یاران اندوهگین و گریان خویش گفت ،"دغدغه به خود راه ندهید و با خود بگویید اندیشه ی سقراط هرگز نخواهد مرد.

من از شکوه بهار عشق در زمستان شکوفه می چینم و ایمانی به آغاز فصل سرد نخواهم داشت و میدانم که دیگر زرد نمی شوم و با عشق مرا خزانی نخواهد بود !

من نخستین فیلسوف عاشق خواهم بود

چون

خدا با ماست

سرانجام در این سفر ، روزي سوار بر شانه هاي مردم شهر به سوي گورستان خواهم رفت تا بر كرم ها ي خاكي خوان نعمت مرگم را گسترم و گوشت هايم را براي جويدن به ايشان ارمغان دارم اما این پایان راه نیست ...

من از غايت قانون بقاي ماده و انرژي هيچ آرزويي را طلب نخواهم كرد جز اينكه روزي درختي خاك وجودم را با ريشه هايش به درون جان مقدس و سخاوتمند خويش برد و هنگامي كه نسيم بهار بر شاخسار خفته اش دست نوازش مي كشد من آن شكوفه ي پر شور خواهم بود كه بر آينده اي پربار، خنده اي مستانه خواهم زد.

اكنون بر انسانيت خويش گريانم ، امروز 27 سال است كه انسانم اما تا ابد از اين انسانيت دروغين در شرم و خجلت خواهم بود . آيا نخستين لحظه ها ي ميلاد م را در ياد داريد؟ همه در شوق و شعف بودند و مي خنديدند اما ساربان بيدل ميگريست و مي دانست كه قافله ي عمرش را در اين خراب آباد ، سفري پر فراز و نشيب از رسم بد عهدي ايام در پيش خواهد بود .

آري از دنياي آدميان به ستوه آمده ام و تو گوئي كه اين زمين ، نه سراي انسان ، كه بارگاه ديوان است و خشم و زور و ستم ، جاودانه در شريان بيدادگر هستي اش جاري خواهد بود .

ميلياردها سال است كه ساربان اين كاروان سرگردانم و قافله ي هستي خويش را از بياباني دور با بختي كور از انفجارِ كوه و انقلاب اقيانوس گذر داده ام و همچنان به سوي ناكجا آباد مي روم . امروز پس ازسیزده ميليارد و هفتصد میلیون سال ، از قلب آن مه بانگ پر عظمت در چرخه اي مبهم و تاريك ، خود را به سوي مردماني رسانده ام كه همچنان مرا مي بوسند و در ذهن خود ، طناب هاي دار مرا مي بافند و هر دم هراس و دهشتي سهمگين را بر جان خسته ام ، استوار ميسازند .

اي كاش مهرباني ام نهان مي ماند و از دور مهر مي ورزيدم . اي كاش ميتوانستم چهره ي خود

را از نامهربانانِ سنگدل فرو پوشم تا ايشان ترواش قطره هاي عشق را در چشمانم نبينند و

مرا به بي خردي منسوب نكنند .

امروز همان زمان است كه زرتشت بر رسيدنش آگاهي داد و ما را بر پاك گردانيدن دوباره ي آفرينش ، رسالت فرمود. اكنون در سرزمينهاي اورمزد ، پيمان راستي و آيين مهرورزي معدوم گشته است . همه ي مردم فريفتار باشند و بد يكديگر را خواهند . سپاس و آزرم نان و نمك يكديگر را هرگز ندارند . مردماني تند خو و فريبكار و كساني كه همه از تخمه ي كج انديشي و دروغ و بي ارجي هستند تنها به منافع خويش مي انديشند و براي تامين و تضمين آنها از هيچ ستم و جنايتي در حق هم نوعان خويش فروگذار نمي نمايند .مردم گفتار فرومايگان و بدگويان و نابكاران و دلقك ها را باور دارند و آنها را راست پندارند . جوانان و كودكان انديشناك هستند و از دلشان شوخي و آرامش و بازي و رامش بر نمي آيد و آزادگان و دهاقين و بزرگان به درويشي و بيچارگي رسيده اند !
حكمرانان جهان ، چنان مردمان بدي باشند كه اگر مرد پرهيزگار يا مگسي را بكشند ، هر دو به چشمانشان يكسان باشد . مرزدارِ شوم جدايي ملت ها ، ديو خشم است و در بيدادگاه ضحاكان هر دم خورشيد را به مرگ محكوم ميكنند و حقيقت هستي را در ژرفناي گمراهي خويش محبوس مي دارند .
هزاران سال است كه خورشيد ، م‍‍ُهر خاموشي بر لب زده است و در سرودش تنها شعري از سكوت ميخواند . اما چرا خورشيد ساكت است و زين سان بي صدا سرود ميخواند؟ آيا راز آن سكوت جز اين است كه او هر روز بر ما باراني از رحمت ونور فرو مي فرستد تا آدمي در تاريكخانه ي قلب سياه خويش به آباداني جهان بي انديشد ؟

خورشيد هم از فقر بيزار است . او از سياست ، از كشور ، از استبداد، از ايدئولوژي و نژاد و رنگ و تفاوت ، از مرز و بوم و جدايي ، از حرص و آز و شهوت قدرت و منافع ملي و جنگ و تملك و ثروت ، حس انزجار دارد.

او از چهارچوبه ي اين اجتماع به اصطلاح انساني ، كه بسي پَست تر از اجتماعات حيواني است متنفر است و با نظام تاريك حاكم بر جهان آدميان ، با شعر آفتابش در ستيز خواهد بود .

او به همه ي ستمديدگان و شهيدان ، به منصوران حلاج و سقراط هاي حكيم به همه ي آزادگاني كه تا ابد خون پاكشان در جويبارِ خاطرِ شفق جاري است نويد مي دهد كه سرانجام روزي آفتاب عشق را بر ظلمتِ شب، فيروزي جاودان خواهد بود و هزيمت ، ننگي هميشگي بر آهرمن .

روزي فرا رويمان خواهد رسيد كه خورشيد بر سرزميني يكپارچه و بدون مرز به نام كره زمين ، نگاههاي سرشار از مهر خويش را بر انسانِ والايي فروريزد كه بر واژگان مخوفِ جنگ و فقر و ظلم و ستم - استعمار و استبداد و استثمار - نژاد و مليت و ثروت و تملك ، خط قرمز كشيده است و حتي در لغتنامه ي هايش اجازه ي درج معني اين كلمات شوم را نخواهد داد ، چرا كه آنها را ننگي بزرگ بر پيكره ي تمدن ، شرافت و انسانيت مقدس خويش مي شمارد .

اي دوستداران راستي ؛ به زودي نوادگان ما ، فروغ ِ برادري و برابري و مساوات و صلح را در همه ي ابناء بشر در سايه ي يك دمو – آريستوكراسي بين المللي به تماشا مي نشينند و بر گورهاي كهن و هموار ما ، نهال عشق مي كارند .

از مرگ نمي هراسم ،هزاران سال قبل ،بشر پرواز انسان را تنها برای روح مردگان میسر می پنداشت و اگر جاونمرد شجاعي چون ايكاروس به بالهايي كه با دستان پدرش ساخته شده بود اعتماد میكرد و آنها را بر خود می بست ،به دريا می افتاد و مرگ او را دوباره با زمین تلفیق میکرد . اما حيات هرگز مغلوب قهر طبیعت نگشت و گستاخانه بر اين آرزوی پای فشرد. قرن ها و نسل ها گذشتند و انسان همچنان بر پرندگان رشک برد .لئوناردو داوينچي گنجشک ها را میخرید و در ميان طرح ها و رسم هاي ماشين پرواز خود از آنها الگو بر میداشت و در سر رویای مغلوب ساختن اراده ی طبیعت را می پروراند اما علیرغم آن جهد بی پایان ،او هرگز موفق نگشت تا اسیر مرگ شد ولی زندگي به اين رويا ادامه داد.مردم می گفتند انسان نبايد پرواز كند چون خدا چنين نخواسته اما سرانجام زندگي با برادران رايت پرواز كرد و حيات ، پس از سه هزار سال صبر و استقامت به آسمان رسيد و پای بر ماه نهاد...

(( فرد شكست ميخورد اما زندگي پيروز ميگردد . فرد مي ميرد ولي زندگي بي آنكه خسته و نوميد شود به راه خود ادامه ميدهد ¹ )) و روزي در دهكده ي كوچكِ زمين به هوس و شوق زنده كردنِ پدران و مادران خويش خواهد افتاد و در

آنهنگام من همان شكوفه ي پر شورم كه بر بهارِ جاودان زندگي خنده اي مستانه خواهم زد .

سعيد ساربان

.......................................................................................................................................................................................

1- لذات فلسفه - ویل دورانت

تصاویر سکوت آفتاب

ورود به صفحه اصلی سایت

صفحه نخست

saeidlaw — Thu, 19 Feb 2009 18:44:00 GMT

به سرای ساربان بیدل قافله ی عمر خوش آمدید

بنیاد فرهنگی ساربان

فال حافظ

سکوت

جهان به کجا میرود ؟

شادروان دکتر محمد مصدق

مقالات حقوقی

عرفان و تصوف

نگارخانه ی فردوسی

انسان گیاهخوار است نه خونآشام

بخش انگلیسی ، English part

سکوت آفتاب

سخن روز

توضيح مهم : بدين وسيله به استحضار کاربران گرامي سامانه ي ساربان ، ميرسد که اين بخش از سایت از اسفند ماه ۱۳۸۷ به روز نشده است

ماده 265 قانون مدني

saeidlaw — Sun, 15 Feb 2009 14:33:00 GMT

اين مقاله علمي را با شايسته ترين احترامات به استاد بزرگوارم جناب آقاي دكتر مهدي - م ارمغان ميدارم

*******************************************************************************

يكي از بحث برانگيز ترين مواد قانون مدني ايران كه در مبحث حقوق تعهدات ، اختلاف نظرات بيشماري را در بين انديشمندان حقوق و آراء قضايي به ميان آورده ، ماده ي 265 قانون مدني مي باشد

ماده ي فوق الذكر مقرر مي دارد (( هركس مالي را به ديگري بدهد ظاهر در عدم تبرع است،بنابراين اگر كسي چيزي به ديگري بدهد بدون اينكه مقروض آن چيز باشد ميتواند استرداد كند )) .

برخي از استادان را اعتقاد بر آن است كه مقصود قانونگذار در اين ماده چنين است كه دادن مالي به ديگري ظاهر در عدم تبرع دارد و مجاناً انتقال پيدا نكرده است به عبارت ديگر ، از آن بر نمي آيد كه دادن مال به قبض شخص ديگر ،اماره اي بر اداي دين مي باشد .بنابراين هرگاه ثابت شود كه كسي مالي را به ديگري داده است ، دريافت كننده ي مال نميتواند به صرف ادعاي اينكه تاديه كننده قصد تبرع داشته و مجاناً داده است، از برگرداندن آن مال به تاديه كننده خود داري كند ! يعني اگر گيرنده ي مال ،مدعي استحقاق خود و دريافت مال به عنوان هبه يا وصول طلب باشد ، بايد آن را ثابت كند و به ديگر سخن بار اثبات بر عهده ي دريافت كننده ي مال است و در صورتي كه نتواند استحقاق و مالكيت خود را ثابت كند ، به رد مال محكوم خواهد شد ¹.

نظر دومي كه مورد قبول اساتيد بزرگي چون جناب آقاي دكتر ناصر كاتوزيان مي باشد ، چنين است كه در ماده ي 265 قانون مدني ، دادن مال به ديگري اماره ي وجود دين است ، بنابراين هرگاه كسي پرداختي انجام دهد ، فرض ميشود كه دين خود را پرداخته است ، مگر اينكه ثابت كند كه مديون نبوده و به اشتباه يا به عنوان امانت و مانند آن پرداخت كرده است و با اثبات اين امر ميتواند مال پرداختي را مسترد دارد ²

اين گروه از اساتيد چنين استدلال كرده اند كه ماده ي 265 ق م ايران ، اقتباسي از ماده ي 1235 قانون مدني فرانسه مي باشد كه در آن ميخوانيم (( هر پرداختي مستلزم وجود ديني است ؛ كسي كه بدون داشتن دين مالي را پرداخته ميتواند استرداد كند ))³

مرحوم مصطفي عدل كه از تهيه كنندگان قانون مدني و متقدمين اساتيد ايران است در حقوق مدني خود مي نويسد : (( اگر كسي مالي را به ديگري بدهد ظن غالب بر اين است كه قصد تبرع نداشته و با دادن آن مال قرض خود را به طرف مقابل ادا ميكند چنانكه همين حكم را قانون مدني در ماده ي 265 مقرر داشته )) .

..........................................................................................................................................

1- ر.ج دكتر امامي – حقوق مدني – جلد يك صفحه 314 و دكتر شهيدي ، سقوط تعهدات – ش 4

2- ر ج دكتر ناصر كاتوزيان ، قواعد عمومي قرار داد ها ج 4 ، ش 74 به بعد

و ناصر كاتوزيان - كتاب دوره ي مقدماتي حقوق مدني – اعمال حقوقي ، ش 237

3 - Tout Payment supoose une dette: Ce qui a ete paye sans etre du est sujet a repetition

..........................................................................................................................................

شادروان دكتر مهدي شهيدي كه تقريرات حكيمانه اش هنوز در فراقش عالم دانش حقوق ايران را روشنايي مي بخشد ، در آثار خويش با ارائه ي براهين مستحكم و مستدلي ضمن بررسي تطبيقي ماده 1235 قانون مدني فرانسه و ماده ي 265 قانون مدني ايران نخست چينين عنوان كرده اند كه واژه suppose در ماده فرانسوي 1235 داراي ايهام و دوگانگي معنايي است ، و از جمله معاني آن (( مفروض كردن )) و (( لازم داشتن )) است ، يعني اگر كلمه ي مزبور در معني اول به كار رفته باشد ترجمه ي ماده ي 1325 چنين است كه (( هر تاديه وجود ديني را مفروض مي دارد)) كه با اين ترجمه معني آن چنين ميگردد كه (( ظاهر تاديه در مديون بودن تاديه كننده ميباشد )) ولي هرگاه كلمه ي supََََpose در معني دوم به كار رفته باشد معني ماده چنين ميشود (( هر تاديه نيازمند يك دين است يا يك دين را نياز دارد )) و به اين ترتيب ظاهر اين خواهد بود كه براي تحقق اعتبار تاديه ، بايد وجود دين ثابت گردد .

آن مرحوم در ادامه چنين اظهار ميدارند كه به نظر ايشان ماده ي 265 قانون مدني ايران ، دلالت بر هيچيك از تفاسير فوق الذكر را ندارد و مساله ي اين ماده بايد به كمك اصول كلي و قواعد حقوقي حل شود در نتيجه پس از ذكر توضيحاتي نتيجه ميگيرند كه با ثبوت تصرف سابق تاديه كننده ، مادام كه دليل بر استحقاق گيرنده اقامه نشده است ، تاديه كننده حق استرداد آن را خواهد داشت ¹.........................................................................................................................................

۱- رج دكتر مهدي شهيدي – مدني 3 –ش 64

..........................................................................................................................................

كوربختانه رويه ي قضايي نيز در اين باب روشن نيست . در راي اصراري شماره ي 19950 مورخ 3/7/41 ديوان عالي كشور هيات عمومي ديوان ماده ي 265 را منطبق بر مورد ندانسته ولي با استدلالي ضعيف ، بار اثبات را بر عهده ي مدعي استرداد نهاده است و اعلام داشته كه (( مدعي استراداد بايست اماني بودن "مدعي به " را به اثبات برساند ، بنابراين هيات عمومي در نتيجه نظر دوم را پذيرفته ، اگرچه در استدلال راه ديگري را پيموده و مشكل تفسير ماده ي 265 را حل نكرده است ¹ .

حال پس از همه ي توضيحات فوق ، به راستي حقيقت معناي ماده ي 265 ق م را چگونه بايد هويدا ساخت و با پرتو انديشه ي كدام دسته از اساتيد نامدار حقوق مدني ايران خورشيد عدالت را روشنايي افزورد ؟

هرچند چراغ پيش آفتاب پرتوي ندارد و مناره ي بلند بر دامن كوه الوند پست نمايد و اگرچه پاي بر جاي بزرگان نهادن خطاست ، ليكن رواست تا به اعتماد سعت اخلاق بزرگواران كه چشم از عوايب زير دستان بپوشند و در افشاي خطاها ي كهتران نكوشند ، كلمه اي چند به طريق اختصار از نقطه نظر خويش را در باب قانون فوق الذكر ، بر اين دفتر درج كرده و آبروي خويش در آن خرج نمايم .

اينجانب در دو تحليل به بررسي فحواي قانوني حاكم بر ماده ي 265 كه به زعم اين حقير از آن بر مي تابد خواهم پرداخت تا آثار اجتماعي حاصل از اين ماده را در گستره ي مراودات اجتماعي و عمومي تحليل كرده و در عين حال به تفسير عيني ² ماده 1235 قانون مدني فرانسه و تطبيق آن در قواعد حقوق مدني ايران خواهم پرداخت .

هيچكس نمي تواند غايت اصلي و رسالت اساسي قانون در معناي عام كلمه را كه همانا تامين منافع اجتماعي و تضمين امنيت جاني و مالي و رواني جامعه مي باشد را انكار نمايد

بر اين پايه اساسي ترين اولويت و هدف مستور در بطن هر قانون ، اعم از جزايي ، مدني ، كيفري و غيره ، در همه ي نظام هاي حقوقي ، تامين منافع جامعه در جهت ارتقاء امنيت و تسهيل زندگاني اجتماعي است .

به عبارت ديگر هرچند هدف قانون مدني مثلاً در بخش احوال شخصيه ، حمايت از حقوق افراد است و قوانين مربوطه اي كه در اين باب به تصويب رسيده اند تامين كننده ي منافع فردي شهروندان مي باشند ، ولي پوشيده نيست كه پشتيباني از حقوق فرد توسط قانون مدني هدف فرعي و ثانوي آن قانون مي باشد و هدف غايي و اساسي آن بي هيچ ترديد ، تامين امنيت جمعي و ارتقاء رفاه و امنيت اجتماعي از رهگذر پشتيباني از حقوق فرد در جامعه مي باشد.

به همين ترتيب درهمه ي قوانين از جمله ، جزايي ، تجاري ، ثبتي و غيره ، قوانين عليرغم داشتن جنبه هاي گوناگون و اهداف فرعي و ثانوي در يك اصل انكارناپذير كه همانا دميدن روح امنيت و ثبات اجتماعي است ، مشترك اند و با تدوين هنجارها و قواعد الزام آور ، جامعه ي خويش را به سمت مدينه اي فاضه به پيش مي برند !

بر اساس اين استدلال در مقام تفسير كليه ي قوانين ، نخستين و پر اهميت ترين عنصري كه بايد مورد توجه هر مفسري قرار گيرد در نظر گرفتن غايت و هدف اساسي قانونگذار در جهت تامين هرچه بيشتر منافع اجتماعي و عمومي است ! يعني با تفكيك بين هدف غايي و درجه اول هر قانون و اهداف ثانوي و درجه ي دوم آن ، بايد در اين انديشه بود كه چگونه ميتوان اهداف ثانوي و فرعي را به سمتي سوق داد كه هرچه بيشتر و بيشتر ما را به سمت هدف غايي و نهايي آن يعني تامين منافع اجتماعي ، رهنمون سازند .

به عنوان مثال در ماده ي مورد بحث ما (265 ق مدني ) تفاسير ارائه شده توسط اساتيد بزرگواري كه اجمالاً در آغاز بحث به آن پرداختيم ، همه و همه تفسيري در مورد اهداف ثانوي و درجه ي دوم اين ماده ي قانوني بوده است و دامنه ي بحث و استدلال ايشان بيشتر محدود به حوزه ي مشخص نمودن بار اثبات يا مقصود قانونگذار از" عدم تبرع " در اين ماده و ديگر مسائل ثانوي ميباشد و كوربختانه اين اساتيد بزرگوار را ، امعان نظري در هدف غايي و اساسي قانون مذكور نبوده است .

.......................................................................................................................................

1 – ر ج دكتر سيد حسين صفايي – جلد دوم حقوق مدني – قواعد عمومي قراردادها ص 233

2- Objective interpretation

........................................................................................................................................

همچنان كه اشاره رفت ، آقاي دكتر ناصر كاتوزيان در تفسير خويش از اين ماده مي فرمايند (( هركس مالي را به ديگري مي پردازد فرض اين است كه دين خويش را ادا ميكند ، پس اگر ثابت شود ديني نداشته است ، ميتواند ان را پس بگيرد . در نتيجه هرگاه پرداخت كننده مدعي شود كه به گيرنده وام داده است يا مالي را به امانت سپرده است ، بايد وجود ان عناوين را ثابت كند تا در دعوي استراد موفق شود )).

يعني از نظر ايشان ، بار اثبات وجود دين بر دوش تاديه كننده است و گيرنده ي مال مبري از اثبات وجود دين ميباشد .حال بايد ديد اعمال چنين قاعده اي در مناسبات اجتماعي و اقتصادي جامعه، داراي آثار مفيدي مي باشد يا خير ؟

لازم به ذكر است كه آنچه در نظر اساتيد ما در اين مبحث در تفسير ماده ي 265 ق م ايران و تطبيق آن با ماده ي 1235 ق م فرانسه ، مهجور مانده ، تفكيك بين (( دادن مال به ديگري )) و (( پرداخت پول به ديگري )) مي باشد .

ماده ي 265 ق م ايران به صراحت از (( دادن مال )) به ديگري نام برده و نص صريح قانون در " دادن مال به ديگري " مي باشد .

مال در مفهوم سنتي،عبارت از كالايي است مادي كه مورد داد و ستد قرار ميگيرد و داراي ارزش است ¹ و در يك تقسيم بندي كلي به دو دسته ي اصلي (( مالي مثلي )) و (( مال قيمي )) تقسيم ميشوند.

مال مثلي آن است كه اشباه و نظاير آن از هر جهت فراوان است و ميتوان افراد متعددي را از آن يافت كه از جهت صفات و ارزش يكسان مي باشند مانند گندم ، لوبيا و غيره . به عكس مال قيمي، مالي است كه داراي اشباه و نظاير متعدد نبوده و ارزش آن منحصر در ذات خود مال باشد و افراد كلي آن ، از حيث صفات و ارزش يكسان نباشند ، مانند خانه يا اسب و... ²

با توجه به توضيحات فوق الذكر پوشيده نمي ماند كه مفهوم كلاسيك (( مال )) در ادبيات حقوق ما معنايي جز شئ مادي و كالاي داراي ارزش و منفعت اقتصادي ندارد و هرگز در معناي اخص كلمه ، شامل پول و اسناد تجاري و اعتباري نميگردد، حتي در ديگر نظامهاي حقوقي مانند انگلستان و فرانسه ، مال در معناي فوق الذكر با واژگان property – propriété ))³ ))كه داراي ريشه لاتيني و مشترك مي باشند ، استعمال ميشوند و با تعريفي كه در واژه نامه ها ي معتبر از آنها بعمل آمده ، پوشيده نمي مانند كه واژه ي (( مال )) معنايي جز شئ و كالا ر انخواهد داشت .

بر اين پايه ماده ي 265 ق م ايران اينچنين مقرر ميدارد كه اگر كسي (( مالي )) را به ديگري دهد ظاهر در عدم تبرع است ، با توجه به اينكه در ديگر قوانين مندرج در مبحث اول فصل ششم قانون مدني كه ماده ي 265 نيز خود بخشي از آن مبحث است ، قانونگذار به صراحت در چندين ماده مستقيم و غير مستقيم ، اشاره به (( مال )) در معناي اخص كلمه داشته و از جمله در مواد 270 – 278 – 279 مستقيماً به مال عيني پرداخته ، در حالي است كه در اين بخش از قانون مدني اثري از نام پول و پرداختهاي مبتني بر اسناد اعتباري و تجاري مشاهده نميگردد ، اين بدان معنا است كه اساتيدي كه در گفتار خود دامنه ي شمول ماده ي 265 را پرداخت هاي پولي و اعتباري ميدانند و از واژگان (( دادن مال )) در ماده 265 به صراحت تفسير (( پرداختن مال )) را ميكنند و بين(( دادن مال )) به ديگري و (( و فعل پرداختن )) هيچ تفكيكي را قائل نميشوند ، سخت بر خطا بوده و در قياس بين ماده ي 265 قانون مدني ايران و ماده ي 1235 قانون مدني فرانسه راه صوابي را نپيموده اند

....................................................................................................................................

1- دكتر ناصر كاتوزيان – دوره مقدماتي حقوق مدني – اعمال حقوقي – ش 131

2- دكتر مهدي شهيدي – مدني 3 – ش 29

3 - Property = something owned: something of value that is owned, e.g. land & its synonyms are : possessions, belongings, goods, assets, material goods, chattels, things, stuff (informal) ,land, home, house, estate, acreage.(from Longman Engilsh dictionary)

..........................................................................................................................................

به نظر ما فحواي قانوني حاكم بر ماده 1235 فرانسوي ، هيچ ارتباطي با ماده 256 قانون مدني ايران از نظر معنايي نخواهد داشت و اثبات اين ادعا نيز چندان سخت نمي باشد.

از آنجا كه در صدر ماده ي فرانسوي از واژه ي(( payement )) استفاده شده و اين واژه ي كهن حتي در ريشه ي لاتيني خود معناي پرداختهاي پولي و اعتباري را مي دهد و همچنانكه ميدانيم اين واژه در زبان انگليسي نيز وجود دارد و معنايي جز پرداختن پول در ازاي دين را ندارد ¹. پس قانون فرانسوي به درست ، ميگويد (( هر پرداخت مستلزم وجود ديني است : چيزي كه بدون وجود دين پرداخت شده ، قابل استرداد است ))

Tout Payment supoose une dette: Ce qui a ete paye sans etre du est sujet a repetition

حال سوال ما اينجاست كه چه رابطه اي بين ((پرداخت پول در قانون فرانسوي )) و (( دادن مال )) در قانون ايراني وجود دارد ؟

آقاي دكتر كاتوزيان درنوشتار خود در اين باب به كرات و مرات از واژه (( پرداخت )) استفاده كرده اند و عنوان فصل توضيح ماده ي 265 را (( اثر پرداخت در اثبات دين )) گذارده اند ، يعني دقيقاً ترجمه ي واژه Payement در ماده ي 1235 قانون مدني فرانسه ² .

اما با امعان نظر در فحواي ماده ي فرانسوي و در عين حال عدم استعمال واژه ي(( مال ))در معناي اخص كلمه در اين ماده ، كه propreté در فرانسه و property در زبان انگليسي ميباشد ، پي بردن به اين امر چندان دور از ذهن نخواهد بود كه قانونگذار فرانسوي همچنانكه امروز در حقوق و رويه ي قضايي ما هم مرسوم است ، در مورد پرداخت از طريق پول ، چك ، سفته و برات به صراحت پرداخت آنها را اماره ي وجود دين تلقي كرده و مدعي استرداد پول و سند تجاري را مكلف به اثبات استحقاق خويش دانسته است .در ايران در برخي از آرا در چنين مواردي ( به زعم ما به غلط ) به ماده ي 265 ق م استناد شده است ³ و در برخي ديگر بدون استناد به اين ماده همين نظر را پذيرفته است . در واقع منطق چنين حكم ميكند كه در مورد پرداختهاي مالي ، يعني هنگامي كه كسي پول يا سندي را به ديگري مي پردازد ، يك اماره ي قانوني به نفع دريافت كننده ي وجه وجود دارد كه اثبات خلاف آن بر عهده ي صادر كننده ي چك يا پردازنده ي پول و مدعي استرداد است .

چنين رويه اي در حقوق ايران و ماده ي 1235 قانون مدني فرانسه كاملاً مبتني بر منطق حقوقي و تامين كننده غايت اجتماعي قانون است ، اما چنين برداشتي نسبت به ماده ي 265 قانون مدني ايران نه تنها قابل پذيرش نيست بلكه نكوهيده و پايمال كننده ي حقوق افراد و عدالت غايي برخواسته از قانون ميباشد !

در دنياي واقع هر روز بين افراد جامعه مراودات گوناگون و داد و ستد هاي بيشماري رخ ميدهد ، فرضاً پدري مال خود را به قصد توديع يا عاريه و قرض به فرزند خويش مي دهد،( تاكيد ميشود مال و نه پول ) مثلا اسب خود را به پسرش مي سپارد و از آنجا كه به اين فرزند اعتماد دارد ادله ي اثباتي را جهت استناد به قصد خود از دادن مال به فرزند ، فراهم نمي بيند ! حال فرض ميكنيم پسر از باز گردادن مال به پدر امتناع كرده و مدعي بدهكاري پدر نسبت به خود و دادن اسب در مقام ايفاي دين به خود را ميشود !

...................................................................................................................................

1- Payment = money paid: an amount of money that is paid or is due to be paid or act of paying : the act of paying money, or fact of being paid. Oxford English to English dictionary

2دوره مقدماتي حقوق مدني – اعمال حقوقي - دكتر ناصر كاتوزيان – ش 237

3راي شماره ي 126 مورخ 8/4/73 شعبه ي 19 ديوان عالي كشور

.........................................................................................................................................

حال به قول معروف پيدا كنيد پرتقال فروش را ... ، آيا در مورد فوق ، يعني در شرايطي كه در جامعه هر روز هزاران انسان رشيد ، مال و اموال خود را در صورتهاي مختلف به يكديگر مي سپارند و قصد تبرعي هم در اين امر ندارند ، مثلا آقاي الف متورسيكلت خود را به آقاي ج امانت ميدهد – خانم ت كتاب ارزشمند خطي خود را به دوستش براي مطالعه مي سپارد و هزاران داد و ستد از اين دست و مبتني بر عدم تبرع هر روزه در هر جامعه اي رخ ميدهد . حال بايد از همه ي اساتيدي كه بار اثبات عدم تبرع را بر دوش مالك اصلي و دهنده مال به شخص مقابل ، مي دانند پرسيد آيا چنين تفسيري از قانون ما را به سمت غايت اصلي و هدف نهايي هر قانوني است هدايت ميكند ؟ يعني آيا امنيت اموال شهروندان با چنين تقسيري تامين و تضمين ميشود ؟

آخر كدام منطقي مي پذيرد كه مثلا هنگامي كه در مثال فوق خانم ت كتاب خطي ارزشمند خود را كه يك مال در معناي اخص كلمه است را به دوستش براي مطالعه مي سپارد و دوست طمعكارش از استرداد آن خود داري كرد و مدعي گرفتن آن كتاب از خانم ت در ازاي اداي دين خانم ت ميگردد ، ما صاحب اصلي كتاب يعني خانم ت را ملزم به ارئه ي دليل مبني بر عدم وجود دين نسبت به دوستش بدانيم و دادن كتاب را به دوستش اماره اي بر وجود دين بناميم ؟؟؟

خوشبختانه كمتر كسي در جامعه جز حقوقدانان از نظري كه بار اثبات را بر دوش دهنده ي مال ميداند با خبر است و پوشيده نيست كه اگر وجود چنين قاعده ي مضحكي به صورت فراگير در بين عوام منتشر گردد ، نابهنجاري هاي بيشمار و نابساماني هاي بي حدي را در جامعه ايجاد ميكند ، مثلا هر دزد كلاهبرداي با توسل به وسائل متقلبانه سعي در گرفتن مال و امانتي از ديگران ميكند و به محض درياقت مال ، ظاهر را در عدم تبرع مي داند ، يا پس از مدتي ديگر كسي جرات سپردن مال خود به ديگري را نخواهد داشت و در عين حال پس از مدتي مشغله ي دستگاه قضايي در قضايايي از اين دست ، روزافزون خواهد شد . پس جاي هيچ شكي نيست كه ماده ي 265 قانون مدني ايران به هيچ صورتي قابل تطبيق با تفسير اساتيد بزرگواري كه لزوم اثبات عدم وجود تعهد توسط مدعي استرداد را لازم دانسته اند ، نمي باشد .

ماده ي 265 قانون مدني ماده اي كاملاً مفيد و داراي فوائد بيشمار اجتماعي است و نشان از تامل خردمندانه قانونگذار در تامين عدالت و امنيت اجتماعي دارد ، اين ماده جز اين نميگويد كه هركس مالي را در جامعه به كسي داد ، ظاهر در اين است كه به رايگان نداده است ، پس ميتواند آن را استرداد كند .

با احترام

سعيد ساربان

صفحه اصلي